Bức tranh 600.000 USD của Việt Nam
Chuyên gia Singapore ở lại Việt Nam nhiều tuần chỉ để tìm một bức tranh có thể đại diện cho một tuổi nghệ thuật ở Đông Nam Á.
Đó là lúc chính phủ Singapore khai triển sáng kiến thập kỷ trị giá 378,5 triệu USD về một không gian trưng bày lớn nhất khu vực, nằm ở hai di tích nhà nước là toà thị chính và toà án tối cao cũ. Điểm đến mang tên Phòng trưng bày nhà nước Singapore, trực thuộc bảo tồn Nghệ thuật nhà nước Singapore, nhằm giới thiệu các tác phẩm nghệ
thuật đặc trưng nhất của quốc đảo và Đông Nam Á từ thế kỷ 19
đến nay.
Người có nhiệm vụ lùng, thẩm định tác phẩm và tổ chức buổi triển lãm trước hết của Phòng trưng bày nhà nước Singapore với tên gọi Giữa tuyên ngôn và mơ ước là Phoebe Scott. Những nghiên cứu về nền nghệ thuật Việt Nam giai đoạn 1920 – 1950 đã giúp Phoebe Scott trở nên tiến sĩ chuyên ngành Lịch sử nghệ thuật tại Đại học Sydney, đồng thời được bổ nhiệm làm giám tuyển Phòng trưng bày.
Từ năm 2013, ông Eugene Tan, Giám đốc Bảo tàng Nghệ thuật Singapore và Phoebe Scott đến Hà Nội nhiều lần để giới thiệu các ý tưởng, nêu mong muốn cộng tác với bảo tồn Mỹ thuật Việt Nam. Đầu năm 2014, Bộ Văn hoá Thể thao và Du lịch cho phép hai bên ký kết thoả thuận hợp tác, bắt đầu quá trình cho mượn hiện vật trong một năm.
Để chuẩn bị cho ngày khai trương phòng trưng bày, Bảo tàng Nghệ thuật Quốc gia Singapore muốn sưu tập thêm một bức tranh sơn mài, dù đã có nhiều tác phẩm của các nghệ sĩ Việt. Giữa năm 2014, Phoebe Scott quyết định dành một tháng ở Hà Nội để khoảng bức tranh mong muốn.
Trong số hàng nghìn tác phẩm đang được bảo tồn Việt Nam lưu giữ, hai bên cùng nhau lựa chọn một bức tranh có thể đại diện cho cả thời đoạn, vừa là nhịp giới thiệu nghệ thuật sơn mài ra thế giới. Sau nhiều tuần cân nhắc, các chuyên gia hai nước hợp nhất chọn tác phẩm rạng đông trên nông trang của hoạ sĩ Nguyễn Đức Nùng.
"Bức tranh đặc biệt bởi cách xử lý sơn mài đẹp, nhân vật người dân cày toát lên vẻ anh hùng, mang tính tượng trưng những năm 1950 - 1960. Đây là sự bổ sung quan trọng cho các tác phẩm nghệ thuật từ Việt Nam trong bộ sưu tập của bảo tồn Nghệ thuật Quốc gia Singapore", tiến sĩ Phoebe Scott nói.
Bức tranh được định giá bảo hiểm 600.000 USD vào năm 2015, diễn tả cảnh người đàn ông với thân hình rắn rỏi ra ruộng làm việc vào buổi Bình minh, khi ánh nắng sớm đang ló rạng qua những đám mây. Tác phẩm được miêu tả trên chất liệu sơn mài, với những vật liệu đặc trưng của loại hình này là sơn ta, bột điệp, son. Trong đó, vàng thếp được sử dụng để tạo nên màu sắc bầu trời lúc rạng đông.
Hoạ sĩ Nguyễn Đức Nùng được biết đến là một trong những hoạ sĩ sơn mài hào kiệt nhất của nền mỹ thuật hiện đại Việt Nam. Tốt nghiệp trường Cao đẳng Mỹ thuật Đông Dương năm 1938, ông cũng là đời hoạ sĩ trước tiên tạo nên trào lưu vẽ tranh sơn mài khổ lớn theo phong cách hiện thực xã hội chủ nghĩa.
Để thực hiện bức tranh, hoạ sĩ từng được cho là đã trực tiếp đi cấy ruộng để quan sát động tác của người dân cày, ghi chép độ sáng, tối, sự tương phản của màu sắc trong không gian lúc Bình minh.
"Trong bức tranh, chúng ta thấy hình ảnh người nông dân quay lưng về phía người xem. Sự lý tưởng hoá hình ảnh biểu thị trong cơ bắp chắc khoẻ gợi nên ý nghĩa biểu trưng cho đề tài người dân cày trong tuổi này. Vùng ánh sáng màu vàng được nhấn mạnh tạo nên tính tượng hình khoẻ khoắn, gợi nên biểu trưng một rạng đông chính trị mới ở miền Bắc Việt Nam", phía Singapore nhận xét. Các chuyên gia tại đây xếp hạng bức tranh là minh chứng quan yếu về vai trò của những hoạ sĩ Đông Nam Á trong công cuộc xây dựng giang sơn thời hậu thực dân địa.
Kể lại hành trình của bức tranh, đại diện bảo tồn Mỹ thuật Việt Nam san sẻ, hoài Singapore bỏ ra để mượn bức tranh rất đắt đỏ. Nhiều nhất là bảo hiểm và tiền chuyển vận bằng đường hàng không. Từng bước một phải tuân theo các quy chuẩn quốc tế về vận chuyển tài sản nhà nước. đồng thời, họ phải cung cấp thông tin chi tiết về toà nhà triển lãm, an ninh, môi trường, số lượng khách tham quan dự định. Ngày 19/10/2015, bức tranh rời Việt Nam, chuẩn bị cho buổi khai trương phòng trưng bày Quốc gia Singapore vào tháng 11 cùng năm. Từng chi tiết nhỏ về tình trạng tranh được ghi nhận kỹ bởi chuyên gia Việt Nam và Singapore ở cả hai đầu, đảm bảo sự nguyên lành của tác phẩm sau mỗi lần di chuyển.
Theo các tài liệu lịch sử, bức tranh từng có mặt tại triển lãm ở Liên Xô và các nước xã hội chủ nghĩa Đông Âu, nhận được nhiều lời ngợi ca và có vị trí ngang hàng với tác phẩm của các hoạ sĩ Liên Xô cùng thời.
Sau khi bảo tồn Mỹ thuật Việt Nam được thành lập năm 1962, Hội Mỹ thuật Việt Nam đã bàn giao bức tranh cho Bảo tàng để trưng bày luôn. Bên cạnh đó, rạng đông trên nông trang còn được đưa vào sách giáo khoa Âm nhạc và Mỹ thuật lớp 8, trong phần sơ sài về mỹ thuật Việt Nam giai đoạn 1954-1975.
Họa sĩ Nguyễn Sỹ Ngọc từng nhận xét: "Bố cục rất táo tợn. Tuy là đứng sấp bóng mà những chi tiết của tấm lưng trần, hai cánh tay được tác giả tập hợp biểu thị với sức rung cảm kỳ diệu. Ánh sáng chỉ hắt vào rất nhẹ bên má, còn bít tất sừng sững như một sinh khí thật. Bàn tay phải là một động tác vừa độ, quá lên cao hay xuống thấp đều không đắt".
Đại học Nghệ thuật Huế phân tách, góc nhìn trong bức tranh có thể bộc lộ chi tiết các nét đặc trưng của nhân vật như cơ bắp, trang phục và bối cảnh đồng quê Việt Nam nhằm lột tả sự khoẻ khoắn, lạc quan của người nông dân trong lao động sản xuất.
Các đường ngang, chéo được cho là nhằm tạo sự đổi thay để giảm bớt sự nhàm chán cho mắt, vừa tạo độ xa gần của cảnh vật và không gian. Về mặt thị giác, các đường nét này tạo cảm giác yên tĩnh, thanh thản, gợi ra được vẻ thanh bình vốn có của nông thôn Việt Nam.
Một số đánh giá khác cho rằng, hoạ sĩ đã vận dụng nhiều lần tỷ lệ vàng cho các chủ thể chính, phụ cho tranh. Loại bố cục này thường được tìm thấy trong những tác phẩm kinh điển ở cả Việt Nam và thế giới, tạo ấn tượng về sự hài hoà trong tâm não người xem.
Bức tranh rạng đông trên nông trang đã về lại Việt Nam ngày 12/12/2016, nhận được hơn một triệu lượt xem khi ở Singapore.
Trong thời kì khảo sát tại bảo tồn, phía Singapore còn muốn mượn bức sơn mài Xô Viết Nghệ Tĩnh thực hiện bởi 6 tên tuổi lớn của nền hội hoạ Việt Nam là Nguyễn Đức Nùng, Phạm Văn Đôn, Huỳnh Văn Thuận, Trần Đình Thọ, Nguyễn Sỹ Ngọc và Nguyễn Văn Tỵ.
Tuy nhiên, bức tranh có kích tấc chiều ngang lên tới 320 cm nên khó chuyên chở, trưng bày. Kết quả chỉ độc nhất vô nhị tác phẩm của hoạ sĩ Nguyễn Đức Nùng khi đó đến Singapore.
Cả hai tác phẩm rạng đông trên nông trang và Xô Viết Nghệ Tĩnh đang được trưng bày đối diện nhau tại trung tâm phòng 15, tầng 2, phần giới thiệu bộ sưu tập tranh sơn mài của bảo tồn Mỹ thuật Việt Nam. bảo tồn mở cửa từ 8h30 đến 17h hàng ngày, trừ ngày Tết.
Vé tham quan có giá 40.000 đồng một người lớn, 10.000 - 20.000 đồng với trẻ nít và học trò, sinh viên.
Kiều Dương
- Trang chủ
- Thời sự
- Góc nhìn
- Thế giới
- Kinh doanh
- Giải trí
- Thể thao
- Pháp luật
- Giáo dục
- Sức khỏe
- Đời sống
- Du lịch
- Khoa học
- Số hóa
- Xe
- Ý kiến
- Tâm sự
- Video
- Ảnh
- Infographics
- Cười
- Fsell
- 24h qua
- Liên hệ Tòa soạn
- Thông tin Tòa soạn
Copyright 1997 VnExpress, All rights reserved
VnExpress giữ bản quyền nội dung trên website này.
0 nhận xét:
Đăng nhận xét